• Güncel
  • Bilim & Sağlık
  • Türkiye
DİĞER
    Bilim & Sağlık Dünyada ve Türkiye'de Organ Nakli İstatistikleri

    Dünyada ve Türkiye’de Organ Nakli İstatistikleri

    -

    Bir kişi kendi hayatında veya yakın çevresinde sağlık problemi yaşamadığı durumlarda etrafındaki sağlık sorunlarını önemsemeyebilir. Özellikle ciddi bir sağlık problemi sonucunda hastalığı geçiren kişinin ve çevresinin hayatı önemli bir biçimde etkilenir. Organ yetmezliği gibi ciddi sağlık sorunları yaşayan bireylerin hem kendi hayatı hem de çevresi bu durumdan önemli bir biçimde etkilenir ve bu tip sağlık sorunlarının çözümü için organ nakli gerekmektedir.

    organ-nakli-3

    Her yıl binlerce hasta organ nakli beklerken hayatını kaybediyor. Bununla birlikte her yıl kazalar, beyin kanamaları gibi nedenlerle organları sağlıklı durumdayken hayatını yitiren binlerce kişi bulunuyor. Ancak, hayatını kaybeden insanların sağlıklı durumda bulunan organlarını organ bekleyen hastalara nakil ederek onları yaşama bağlama ihtimalimiz olduğu halde bu konuda toplum olarak yetersiz kalıyoruz.

     

    Bu yazımızda Türkiye’de bulunan 9 adet bölge koordinasyon merkezine bağlı 568 hastanenin organ nakli verilerini inceleyeceğiz. Bununla birlikte organ nakline izin veren hasta yakını sayısı ile gerçekleşen nakil sayısını bölgelere göre karşılaştıracağız. Son olarak ülkemizde gerçekleşen organ nakli sayılarını diğer ülkelerle kıyaslayacağız.

    organ-nakli

    Türkiye’de bulunan iller organ nakli işlemlerinin daha sistematik yürütülmesi amacıyla 9 farklı bölge koordinasyon merkezine bağlıdır. Bölge koordinasyon merkezleri kendilerine bağlı illerde organ ve doku nakillerinin yürütülmesinde koordinasyonu sağlar.

    Bölge Koordinasyon Merkezlerine göre Organ Nakilleri

    Yukarıdaki grafikte (son 10 yılda) 9 farklı bölge koordinasyon merkezinde tespit edilen beyin ölümü sayısını, bu vakaların ne kadarında organ bağışına izin verildiğini ve nakil için bağışlanmış olan organ sayısını görebilirsiniz. 

    Ülkemizde son on yılda tespit edilen beyin ölümlerine göre aile bağış oranlarına baktığımızda toplam aile izin oranının Bursa Bölge Koordinasyon Merkezine bağlı il ve ilçelerde olduğunu görmekteyiz (%39,6). Organ bağışı oranları İzmir (%36) ve Antalya (%34) Bölge koordinasyon Merkezinde de diğer bölgelere göre yüksek orandadır. Diyarbakır (%10) ve Erzurum (%14,4) Bölge Koordinasyon Merkezlerine bağlı yerlerde ise ülkemizdeki en düşük organ bağışı izin oranlarını görmekteyiz.

    Organ Bağışı izin sayısı oranının beklenilenden  düşük olduğu bölgelerden birinin de  İstanbul Bölgesi (%27,5) olmasına rağmen İstanbul Bölge Koordinasyon Merkezi’nde nakil edilmeye elverişli organ sayısının en fazla olduğunu görebiliyoruz. Bu durumun her bir bağış yapılan ölüm vakası  başına ortalama 7 organ ve dokunun  organ nakline uygun olup, bağışlanarak  nakil yapıldığı söylenebilir.

    Ülke genelinde organ bağışı izin oranının yaklaşık %25 olduğunu söyleyebiliriz. Yani, nakil edilebilecek her 4 organdan sadece 1’i hayat kurtarma amacına yönelik kullanılabiliyor.

     

    Nakil için uygun olan bir organ veya dokunun kullanılabilmesi için aile izni gerekmektedir. Bununla birlikte, ölen kişinin yakınları tarafından verilen organ bağışı izinlerinin çok  düşük oranlarda olduğu görülmektedir.  Grafikten de görüleceği üzere bu sorun bütün ülkeyi kapsamakla birlikte bölgeler arasında farklar bulunmaktadır.  Aile izninin çok düşük kalması ihtiyaç olan organ naklinin yapılabilmesini engelleyerek , kurtarılacak hayatların önüne geçmektedir.

    Türkiye Genelinde Organ Nakli ve Aile İzin Sayıları

    Yukarıdaki grafikte beyin ölümü sayılarının, izni olan organ sayılarının ve aile izin sayılarının yıllara göre değişimini inceleyebilirsiniz. Beyin ölümü gerçekleşen bir kişinin nakil edilmeye uygun 1’den çok organı olduğunu düşünürsek izinli organ sayısının beyin ölümü sayısından fazla olmasını açıklayabiliriz. Yıllara göre ailelerin organ nakline verdiği izin sayısının arttığını, ancak bu artışın çok yavaş ilerlediğini görebiliriz. İzinli organ sayısı ve aile izin sayısı arasındaki farkın kurtarılmayı bekleyen hayatlar olduğunu, bu sebeple aile izin sayılarının artması gerektiğini söyleyebiliriz.

     

    Bölge koordinasyon merkezlerine bağlı hastaneleri incelediğimizde her birinin farklı nakil sayılarına sahip olduğunu söyleyebiliriz. Hastaneleri 2019 yılına ait izinli organ sayısına göre sıraladığımızda Bursa ve Antalya merkezlerine bağlı hastanelerden olduğunu görebiliyoruz. Bu hastanelerin nakil kapasitesinin yüksek olduğunu düşünürsek, bu hastanelerde verilen aile izinlerinin artması ülke genelinde olumlu sonuçlar getirecektir.

    Ülkemizde organ ve doku nakillerini başarıyla yapabilen çok sayıda merkez bulunmaktadır. Özellikle Türkiye’nin en önemli ve hemen hemen tüm organ ve doku nakillerinin yapılabildiği organ nakli merkezlerinden biri olan, başarılı böbrek, karaciğer ve kalp nakilleri yanında YÜZ NAKLİÇİFT KOL NAKLİ gibi nakillerle adını sık sık duyduğumuz Akdeniz Üniversitesi  Organ Nakli Merkezi ‘nde dünyaya adını duyuran bu özel nakillerin yapılması için de bağış oranlarının artması gerektiğini söyleyebiliriz.Organ Bağışı için aile izinlerinin artmasının ülke genelinde olumlu etkileri olacağını düşünüyoruz.

    organ-nakli-2

    Ülkemizde organ naklini inceledikten sonra yönümüzü uluslararası karşılaştırmaya çeviriyoruz. Öncelikle hayatta olan kişilerden yapılan böbrek, karaciğer, akciğer gibi organ nakillerini inceleyeceğiz.

    Ülkelere göre Canlı Bireyden Organ Nakli Sayısı

    Yukarıdaki grafikte ülkelere göre canlı kişilerden yapılan nakil sayılarını (böbrek ve karaciğer nakli) inceleyebilirsiniz. Karşılaştırılan ülkeler arasında Türkiye’de milyon insan başına gerçekleşen nakil sayısının açık ara farkla en fazla olduğunu görebiliyoruz. 2017 yılında Türkiye’de canlı bireylerden yapılan nakil sayısının Almanya’da yapılan nakil sayısından 6 kat daha fazla olduğunu belirtebiliriz. Türkiye’nin ve Almanya’nın nüfuslarının birbirine yakın olduğunu, bu nedenle nakil sayısı karşılaştırması yapılabildiğini belirtelim.

    Ülkelere göre Beyin Ölümlü Organ Nakli Sayısı

    Ülkelere göre beyin ölümü gerçekleşmiş hastalardan yapılan nakil sayısını incelediğimizde 1. sırada İspanya bulunuyor. 2017 yılında İspanya’da 1 milyon insan başına 48 nakil gerçekleşmiş. Türkiye’de ise bu sayının 7.47 olduğu görülüyor. Hayatta olan hastalardan yapılan nakillerde ülkemizin ilk sırada olduğunu düşündüğümüzde bu değerin çok düşük kaldığını görebiliyoruz. Ayrıca listemizde Türkiye ile birlikte İran, Katar ve Malezya’nın da organ nakil sayılarının ortalamadan düşük kaldığını söyleyebiliriz.

     

    Dünyada ve Türkiye'de Tarım Sektörü ne Durumda?

     

    Ülkemizde ve belirttiğimiz ülkelerde İslami geleneklerin toplumda hakim olan gelenekler olduğunu da hesaba katarsak geleneklerin bir sonucu olarak aile yakınlarının organ nakline verdiği izinlerin düşük kalmasını açıklayabiliriz. Aileler hayatını kaybeden yakınlarını dünyaya geldikleri şekilde uğurlamak istiyor olabilir. Bu sebeple yakınlarının defnedilme sürecinden önce organlarının nakil edilmesini istemiyor olabilir. Ancak, İslam’ın kutsal kitabı Kur’an-ı Kerim’de geçen Maide Suresi’nde belirtildiği gibi bir kişiye hayat vermek, tüm insanlığa hayat vermek kadar uğurlu bir davranıştır. 
    Kaynak: IRODAT, TC Sağlık Bakanlığı
    Arda
    Arda'nın veri bilimine olan ilgisi üniversite yıllarının başında başladı. Boğaziçi Üniversitesi'nde öğrenim gördüğü sürede veri madenciliği ile ilgili çeşitli projelerde görev aldı. Endüstri mühendisliği bölümünü bitirdikten sonra veri haberciliği üzerine çalışmalarını ilerletebilmek amacıyla Ekseriyet'i hayata geçirdi.

    CEVAP VER

    Lütfen yorumunuzu giriniz!
    Lütfen isminizi buraya giriniz

    En Yeniler

    Geçmişten Günümüze İnternet Kullanımı ve Koronavirüs Etkisi

      COVID-19 salgınıyla birlikte internet kullanımının zirve noktasına ulaştığını görüyoruz. Bunun sebebi ise günler süren bu evde kalma sürecinde iletişim,...

    Spotify Keşif Listelerini Nasıl Hazırlıyor?

      Eğer bir Spotify kullanıcısıysanız muhtemelen Spotify’ın her pazartesi kullanıcılarına olarak hazırladığı haftalık keşif listesini incelemişsinizdir veya hoşunuza giden bir...

    Steam Oyunlarının Analitik İncelenmesi

      Bildiğimiz gibi bilgisayar oyunları sadece bir hobi olarak değerlendirilmeyi çoktan geçti. Oyun sektörünün hızla büyüdüğü ve e-spor tanımının hızla...

    Bahis Oyunlarına ve Kumarhane İşletmelerine Genel Bakış

      Bahis oyunları ve genel olarak kumar, ortaya belli bir miktar para konarak oynanan şans ve talih oyunlarına verilen genel...

    Öne Çıkanlar

    Geçmişten Günümüze İnternet Kullanımı ve Koronavirüs Etkisi

      COVID-19 salgınıyla birlikte internet kullanımının zirve noktasına ulaştığını görüyoruz....

    Spotify Keşif Listelerini Nasıl Hazırlıyor?

      Eğer bir Spotify kullanıcısıysanız muhtemelen Spotify’ın her pazartesi kullanıcılarına...

    Bunlar da ilginizi çekebilirYENİ
    Tavsiye ediliyor